Thực hiện Kế hoạch số 73/KH-SGDĐT ngày 04/12/2025 của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Ninh Bình về việc bồi dưỡng cán bộ quản lý, giáo viên nâng cao năng lực dạy học môn Tiếng Việt cấp tiểu học, ngày 12/12/2025, Trường Tiểu học Hải Lý đã tổ chức buổi sinh hoạt chuyên môn nhằm triển khai chuyên đề “Nâng cao năng lực dạy học môn Tiếng Việt theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018”.
Buổi sinh hoạt chuyên môn được tổ chức với mục tiêu giúp đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên nắm vững yêu cầu cần đạt của môn Tiếng Việt theo CTGDPT 2018, đặc biệt là nâng cao chất lượng dạy học kỹ năng viết – một nội dung còn nhiều khó khăn trong thực tiễn giảng dạy hiện nay.
Tại buổi sinh hoạt, giáo viên đã cùng nhau phân tích thực trạng kỹ năng viết của học sinh tiểu học, như: khả năng quan sát và cảm nhận còn hạn chế, vốn từ và vốn sống chưa phong phú, bài viết thiếu mạch lạc, sai chính tả – dùng từ – đặt câu còn nhiều, đặc biệt là tình trạng học sinh phụ thuộc vào văn mẫu. Bên cạnh đó, giáo viên cũng thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn trong quá trình dạy học như áp lực thời gian, sự lúng túng khi đổi mới phương pháp và việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm cho học sinh.
Trên cơ sở đó, chuyên đề đã nhấn mạnh quan điểm không khuyến khích học sinh học thuộc văn mẫu, coi trọng việc hình thành tư duy độc lập, khả năng quan sát, trải nghiệm và diễn đạt cảm xúc chân thực của học sinh. Bài viết của học sinh được đánh giá là sáng tạo khi phản ánh đúng trải nghiệm cá nhân, diễn đạt mạch lạc, phù hợp với yêu cầu đề bài và năng lực lứa tuổi.
Nội dung tập huấn tập trung làm rõ quy trình dạy viết theo phương pháp trải nghiệm, gồm ba bước cơ bản:
(1) Xây dựng cấu trúc nội dung bài viết;
(2) Quan sát, trải nghiệm và thu thập – xử lý thông tin;
(3) Viết bài và sửa bài.
Trong đó, giáo viên được hướng dẫn cách tổ chức cho học sinh quan sát đối tượng một cách có định hướng, huy động nhiều giác quan, kết hợp liên tưởng – tưởng tượng nhằm nắm bắt “cái thần” của sự vật, hiện tượng.
Bên cạnh đó, chuyên đề cũng đề cập đến các giải pháp nâng cao nền tảng ngôn ngữ cho học sinh thông qua việc mở rộng vốn từ, tích lũy kiến thức từ các môn học khác, từ sách vở, phim ảnh và vốn sống thực tế. Giáo viên chú trọng rèn luyện cách dùng từ gợi tả, gợi cảm, vận dụng các biện pháp nghệ thuật như so sánh, nhân hóa để giúp câu văn sinh động, giàu hình ảnh.
Một nội dung quan trọng khác được triển khai là rèn kỹ năng lập dàn ý và viết đoạn văn. Học sinh được hướng dẫn sử dụng sơ đồ tư duy, sơ đồ cây để hệ thống hóa ý tưởng; nắm vững cấu trúc đoạn văn, cách viết câu mở đoạn, phát triển ý và liên kết các câu trong đoạn một cách chặt chẽ.
Song song với đổi mới phương pháp dạy học, chuyên đề cũng nhấn mạnh việc đổi mới kiểm tra, đánh giá. Đề kiểm tra cần có lời dẫn, điểm tựa phù hợp; việc chấm bài dựa trên các tiêu chí cụ thể như nội dung, cấu trúc, cách dùng từ, khả năng diễn đạt và cảm xúc, nhằm động viên, khích lệ sự tiến bộ của học sinh.
Buổi sinh hoạt chuyên môn đã diễn ra nghiêm túc, hiệu quả, tạo điều kiện để giáo viên Trường Tiểu học Hải Lý cùng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, thống nhất định hướng triển khai trong dạy học môn Tiếng Việt. Qua đó, góp phần từng bước nâng cao chất lượng dạy học, giúp học sinh hình thành kỹ năng viết vững chắc, tự tin, sáng tạo và yêu thích môn Tiếng Việt.
